La Réunion - juwelen voor de beau monde

Een tentoonstelling in het Lalique Museum tot en met 20 juni volgend jaar (2021)

Vanaf 27 oktober is een nieuwe juwelententoonstelling te zien in het Lalique Museum. In deze tentoonstelling worden zeldzame topstukken van René Lalique en tijdgenoten getoond. Een van de topstukken is een onlangs door het museum verworven 'plaque de cou' (halssieraad), dat heeft toebehoord aan een Franse markiezin. 

Het kostbare halssieraad, dat bestaat uit goud, diamanten en glas, is vervaardigd in een techniek die men ‘plique-a-jour’ of ‘vensteremail’ noemt. Dun gekleurd transparant email (glazuur) bevindt zich in een gouden montuur, waarmee Lalique de kleuren en eigenschappen van edelstenen heeft getracht na te bootsen. De techniek van plique-a-jour is zeer ingewikkeld en werd door niemand anders dan Lalique, en diens belangrijkste emailleur Eugène Feuillatre, zo verfijnd uitgevoerd.

Technisch hoogstandje 

Tijdens het vervaardigen van een juweel als dit kon een groot aantal zaken verkeerd uitpakken, zoals de verkeerde kleurintensiteit van het email, breuk als gevolg van het afkoelproces en mogelijke vervorming. Na het afkoelproces werden de diamanten gezet waarbij breuk van het glas het grootste gevaar was. De kracht waarmee deze edelstenen gezet dienden te worden was namelijk aanzienlijk. Tijdens dit proces was breuk ook weer het grootste gevaar. Het faalpercentage bij dit soort complexe juwelen lag rond de 40 à 50 procent.

Conversatiestuk

Het decor van dit kostbare juweel stelt een viooltje voor, de bloem die symbool staat voor bescheidenheid. De afzonderlijke glasdelen zijn ieder apart nog eens met fijne lijntjes gegraveerd ter verhoging van het reliëf. Zij stellen de nerven van de bladeren voor. Ook de vorm van de plaque is bijzonder te noemen omdat die afwijkt van vrijwel alle andere halssieraden van Lalique. Deze zijn namelijk vrijwel altijd ontworpen in de vorm van een liggende rechthoek. De plaque werd aan de hals gedragen middels een satijnen lint. Zo kon men ongegeneerd naar het juweel kijken zonder in een decolleté te staren. Het juweel werd op deze wijze een zogenaamd ‘pièce de conversation’.

Zeldzame juwelen uit privécollecties

Het onlangs verworven juweel is samen met talrijke andere juwelen van Lalique en tijdgenoten te zien in een tijdelijke juwelententoonstelling, die een nieuw onderdeel vormt van ‘Koninklijk Licht’. De tentoonstelling is mede tot stand gekomen dankzij juwelenhistoricus Martijn Akkerman, bekend van onder andere het televisieprogramma Tussen Kunst & Kitsch, die in samenwerking met de conservator van het Lalique Museum bij het publiek onbekende Nederlandse private juwelencollecties in kaart heeft gebracht.